Yaşlılıkta Ev Güvenliği - 03 Kasım 2009
Prof. Dr. Yeşim Gökçe Kutsal
Yaşlanma ile birlikte ortaya çıkan işitsel ve görsel
algılamadaki azalma, koordinasyon ve dengedeki
bozukluklar ve kuvvet azalması; yaşlıların çevresel
tehlikelerle karşı karşıya kalmalarını
kolaylaştırmaktadır. Ev güvenliği açısından dikkat
edilmesi gereken konular şunlardır:
| I. Banyo-Tuvalet |
| • |
Havalandırma yeterli olmalıdır. Baca çekişi
yeterli değilse, zehirlenme riski doğar. |
| • |
Elektrikli aletler kullanılmadıkları zaman
kapalı tutulmalı, ıslak alanlardan uzakta
bulundurulmalıdır. Islak zeminler elektrik akım
geçirgenliğini artırır. |
| • |
Acil durumlar için hemen ulaşılabilecek bir
telefon bulundurulmalıdır. |
| • |
Zemin kaygan olmayan bir malzeme ile
kaplanmalıdır. |
| • |
Banyoda kullanılan suyun ısısı termostat ile
ayarlanmalıdır. Çok sıcak suya maruz kalan
yaşlılarda haşlanma veya yanıklar meydana
gelebilir. |
| • |
Banyo ve tuvalet yanında sağlam tutamaklar
olmalıdır. |
| • |
Duş veya küvette kaymayan tabure
bulundurulmalıdır. |
| II. Mutfak |
| • |
Mutfakta çalışırken uygun kıyafet
kullanılmalıdır. Kol ağızları dar ve kısa
olmalıdır. Uzun, sarkan giyecekler
kullanılmamalıdır. |
| • |
Ocak düğmelerinin AÇIK-KAPALI konumu kolayca
farkedilecek şekilde işaretlenmelidir. |
| • |
Kullanılan elektrikli araçların kabloları
lavaboya veya ocağa yakın olmamalıdır. Aksi
halde kablolar kolayca hasar görür ve elektrik
çarpması riski artar. |
| • |
Yeterli aydınlatma sağlanarak tezgah
üzerinde yiyeceklerin kesildiği, soyulduğu alan
iyi ışıklandırılmalı ve kesilerin oluşması
önlenmelidir. |
| • |
Ocak veya fırının yanında kolay
tutuşabilecek malzemeler bulundurulmamalıdır. |
| • |
Yere dökülen sıvılar hemen temizlenmelidir. |
| III. Merdivenler |
| • |
Merdiven başlarında aydınlatma ve açıp
kapama düğmesi konmalıdır. Merdiven kaplamaları
iyi durumda olmalı, kenarları kalkmışsa mutlaka
yapıştırılmalıdır. Basamak kenarlarına kontrast
renk veya fosforlu bant yapıştırılmalıdır. |
| • |
Kenarlarda trabzanlar olmalıdır. |
| • |
Basamaklar eşit ve uygun genişlikte
olmalıdır. |
| • |
Merdivenlere eşya konmamalıdır. |
| IV. Elektrik ile
ilgili konular |
| • |
Uyumadan önce ısıtıcılar ve elektrikli
battaniyeler mutlaka kapatılmalıdır, aksi halde
yanık veya elektrik çarpması gibi durumlar
meydana gelebilir. |
| • |
Elektrik kablolarında aşınma, zedelenme
varsa değiştirilmelidir. Hasarlı kablolar yangın
riski taşır. |
| • |
Elektrik fiş ve prizleri kolayca
görülebilecek şekilde ışıklı olmalıdır, acil
durumlarda ortamın hemen aydınlatılması kolay
sağlanmalıdır. |
| • |
Elektrik düğmeleri kolayca açılıp
kapatılabilen türden seçilmeli ve kolay
ulaşılabilir şekilde yerleştirilmelidir. |
| • |
Elektrik kabloları takılmaya neden olacak
şekilde ortada bırakılmamalıdır. |
| V. Genel
Önlemler |
| • |
Sık kullanılan eşyalar kolayca
ulaşılabilecek raflarda olmalıdır. Yüksekteki
eşyaya ulaşmak için kullanılan merdiven,
sandalye vb. kullanımı düşme riskini artırır.
|
| • |
Kaçma, kurtulma gerektiren acil durumlarda
kapılar içerden kolayca açılabilmeli, önüne
çıkışı engelleyecek şekilde eşya konmamalıdır.
Tehlike anında kolayca ev dışına çıkabilmek
için;
1. Ayakkabıyı kolay giymeyi sağlayan uzun
çekecek,
2. Gereği halinde tutunulabilecek duvar
tutamakları, trabzanlar,
3. Kolay açılan kapıkolu,
4. Kolay yakılabilen koridor, merdiven lambası,
5. Antrede bir el fenerinin bulunması gerekir.
|
| • |
İlaçların kullanımı ile ilgili detaylı bir
plan-takvim görülecek bir yere (ör: buzdolabının
kapısı) asılmalıdır. Her ilaç kendi kutusunda
tutulmalı, birbiri ile karıştırılmamalıdır.
Doktar önerisi dışında ilaç kullanılmamalıdır.
İlaçların halen var olan hastalıklar ile veya
halen kullanılmakta olan diğer ilaçlar ile
etkileşime girebileceği unutulmamalıdır |
| • |
Şifalı bitkiler vb. kullanılacak ise yine
ilaçlar ile veya başka hastalıklar ile olumsuz
bir etkileşimin söz konusu olacağı akılda
tutulmalıdır. |
| • |
Evdeki ısıtıcıların sabit bir yerde olması;
elektrik bağlantılarının uygun yapılmasını
sağlar ve çevresinde yanabilecek malzemelerin
bulunmasını önler. |
| • |
Evde kullanılan sigorta, sistemin
kapasitesine uygun olarak seçilmeli, tel
sarılanlar tehlikeli olduğu için tercih
edilmemeli, acil durumlarda hemen atarak devreyi
kesecek olanlar kullanılmalıdır. |
| VI. Evin Isısı
ve Havalanması |
| • |
Pencereler gerektiği zaman kolayca
açılabilmeli; kapalı ortam kirliliğinden
kaçınılmalıdır. Evde çabuk buharlaşan uçucu
maddeler bulundurulmamalı, parlayıcı, patlayıcı
madde depolanmamalıdır. Etkin ısıtma
sağlanmalıdır; yaşlılar ani ısı
değişikliklerinden olumsuz etkilenirler.
Kesinlikle yatakta sigara içilmemelidir. Sigara
içimi engellenemiyorsa derin kül tablaları
kullanılmalı ve içine biraz su konmalıdır. |
| VII. Zemin |
| • |
Zemine kayabilecek parça halı, kilim vb.
konmamalıdır. Halıların kenarı düşmeye neden
olacak şekilde kalkık, kıvrık olmamalıdır. |
| • |
Yerde oyuncak, paten, bilye vb. malzemeler
olmamalıdır, yaşlılar görme sorunu nedeniyle
kolayca basıp düşebilirler. |
| • |
Koridorlarda çarpıp düşmeye neden olacak
kutu-koli vb. bulundurulmamalıdır. |
| • |
Takılmaya neden olan eşikler kaldırılmalı
veya halı ile kaplanmalıdır. |
| VIII. Günlük
Aktiviteler |
| • |
Sırtınızı rahatça dayayıp oturabileceğiniz
ev eşyası alınız. |
| • |
Gece baş ucunuza kolayca erişip
açabileceğiniz, iyi aydınlatan bir lamba
koyunuz. |
| • |
Telefonunuzu hemen ulaşabileceğiniz yerlere
yerleştiriniz. |
| • |
Birkaç dakikadan fazla ayakta durarak iş
yapmanız gerekiyorsa; ayağınızın birini bir
basamağa koyunuz ve sonra ayak değiştiriniz. |
| • |
Ağır yük kaldıracaksanız; kollarınızı
vücudunuza yakın tutup bel kemiğinizi koruyarak
yükü alınız ve dizlerinizi bükerek yere
bırakınız. |
| • |
Ayakkabı ve çorap giyerken eğilmede
zorlanıyorsanız; ayağınızı bir tabureye koyunuz;
bel-sırt eğrilerinizi bozmadan ayakkabıyı
bağlayınız. |
| • |
Öksürürken, hapşırırken elinizle belinizi
destekleyiniz, aniden öne doğru eğilmeyiniz. |
| • |
Yatağa yatarken önce oturunuz, yan
tarafınızın üzerine uzanınız ve her iki ayağı
aynı zamanda yukarı yatağa çekiniz, dönerek sırt
üstü uzanınız. Kalkarken nefes alınız, bir
tarafınıza dönünüz, bir elinizi kullanarak
gövdenizi kaldırınız, bacaklarınızı yatağın
kenarından sarkıtınız. Ayağa hemen kalkmayınız,
bir süre yatağın kenarında oturunuz. |
Yaşlılık dönemindeki kaza ve yaralanmalar sıklıkla ev
ortamında olduğu için ev güvenliği açısından gerekli
düzenlemelerin yapılmasına özen gösterilmelidir.
Kaynak:
1.
www.geriatri.org.tr
|
